Artrose

Wat is…

Artrose is een aandoening van het kraakbeen in de gewrichten. Het komt vooral voor in de nek, onderrug, knieën, heupen en de duim en vingers. Maar het kan ook in andere gewrichten ontstaan. Het is normaal bij oudere mensen. Boven de 75 jaar heeft zelfs bijna iedereen artrose. Maar het komt ook voor bij jongere mensen.

Een gewricht verbindt twee botten met elkaar. Op de uiteinden van de botten zit een laagje kraakbeen, zodat de botten elkaar niet raken. Dit is een soort schokdemper. Bij artrose wordt het laagje kraakbeen minder soepel en kan het op den duur ook dunner worden. Het gewricht doet daardoor pijn en is stijf.

De oorzaak van artrose is niet helemaal bekend. Mensen met overgewicht of erfelijke aanleg krijgen er eerder last van. Ook zwaar lichamelijk werk en topsport kan artrose geven.  

Op jongere leeftijd hebben meer vrouwen dan mannen last van artrose. Bij ouderen is dat verschil verdwenen.

Medische termen voor artrose zijn arthrosis deformans, osteoarthrosis of osteoartrose.

Symptomen

Door artrose krijgt u last van pijn en stijfheid in één of meerdere gewrichten. De pijn is in het begin meestal nog licht, maar kan in de loop van de jaren erger worden. U voelt bijvoorbeeld pijn als u iets zwaars draagt of een flink stuk loopt. Stijfheid met pijn is er vooral als u in beweging komt nadat u rustig hebt gezeten of gelegen. Dat heet startstijfheid. 's Morgens vroeg bij het opstaan is dit het ergst.

Sommige mensen met artrose horen hun gewrichten vaak kraken. Verder kan er een ontsteking ontstaan in het gewricht met artrose. Soms schiet een klein stukje kraakbeen los. Dat geeft irritatie. Het gewricht doet dan pijn en wordt warm en gezwollen.

U hoeft trouwens niets te merken van artrose. Sommige mensen hebben wel artrose, maar geen pijn of stijfheid. Het is niet duidelijk waarom zij er geen last van hebben, en anderen wel.

Oorzaken

Het is nog niet helemaal duidelijk hoe artrose ontstaat. Wel is zeker dat verschillende factoren een rol spelen.

• Erfelijke aanleg. Sommige mensen hebben van nature niet zulk sterk kraakbeen. Dat zit in de familie.
• Overbelasting. Mensen die zwaar lichamelijk werk doen hebben meer kans op artrose. Ook topsporters belasten hun gewrichten soms zo zwaar dat ze sneller ‘slijten’ dan normaal.
• Overgewicht. Te dik zijn is een grote belasting voor de gewrichten. Daardoor kan artrose verergeren.
• Slechte pezen en banden. Gewrichten, pezen en banden dragen samen het gewicht van uw lichaam. Soms helpen de pezen en banden niet mee, bijvoorbeeld bij een sportblessure. Het gewricht moet dan meer gewicht dragen. Dat kan artrose geven.

Artrose ontstaat niet door koud of vochtig weer. U kunt wel meer last hebben van pijn en stijfheid als het koud of vochtig is. Voor zover bekend speelt voeding geen rol bij het ontstaan van artrose.