04 februari 2020

Week van het oorsuizen

Het is 'De week van het oorsuizen'. Hoor jij weleens een continue piep of fluit in je oor? Het zou kunnen zijn dat je oorsuizen (tinnitus) hebt. Ruim 1 miljoen Nederlanders hebben hier last van. Onze KNO-arts Emrechts legt uit wat het is en geeft tips wat je er zelf aan kunt doen.

Jurrien Embrechts, Rivas

Tinnitus betekent vanuit het latijn vertaalt rinkelen (als een bel). Bij tinnitus hoor je geluid zonder dat er sprake is een geluidprikkel uit de omgeving. Het kan een zoemend, sissend, brommend geluid zijn, een terugkerende tik of een schelle piep.

Hoe ontstaat oorsuizen?
Het is belangrijk om twee soorten tinnitus te onderscheiden. De zogenaamde objectieve tinnitus en de subjectieve tinnitus.

Objectieve tinnitus
In het geval van objectieve tinnitus kunnen anderen het geluid wel horen met of zonder bepaalde onderzoeken. Het geluid gaat dan in veel gevallen met de hartslag mee en kan bijvoorbeeld te maken hebben met geluiden die door bepaalde bloedvaten, spieren of de schedel worden geleid.

Subjectieve tinnitus
Verreweg de meest voorkomende vorm is de subjectieve tinnitus waarbij men alleen zelf het geluid kan horen. Het is dan voor anderen niet mogelijk het geluid te horen, ook niet met bepaalde onderzoeken. Deze vorm heeft vaak verband met een vorm van gehoorverlies, maar hoe deze precies ontstaat en waarom mensen tinnitus op verschillende manieren ervaren is niet helemaal duidelijk. KNO-arts Embrechts: ‘We denken dat de cellen in het gehoorgebied van de hersenen overactief kunnen zijn als ze niet gestimuleerd worden door een prikkel. Ze maken dan uit zichzelf steeds een prikkel wat wij waarnemen als geluid. Ook haarcellen en zenuwcellen in het binnenoor kunnen hierbij een rol spelen. Door bijvoorbeeld gehoorschade kan een gehoorcel spontaan geluidsprikkels naar de hersenen sturen. Dan hoor je dus een geluid dat andere mensen niet horen. Vermoedelijke oorzaken van een beschadigde gehoorcel zijn een langdurige oorontsteking, ontsteking van de gehoorcellen, schade door lawaai of een ongeval. Je kunt ook tijdelijk last hebben van oorsuizen. Dit kan veroorzaakt worden door bepaalde medicijnen, verandering in bloedtoevoer, stress of een verkoudheid.’

Hoe weet je of je oorsuizen hebt?
Eigenlijk weet je al dat er sprake is van oorsuizen wanneer je zelf vaak een geluid hoort dat niet uit de omgeving komt. KNO-arts Embrechts: ‘Oorsuizen is meestal een uiting van gehoorverlies en in veel gevallen onschuldig. Toch is het belangrijk om dit te laten onderzoeken wanneer er sprake is van plots of snel toenemend gehoorverlies, duizeligheid, gehoorverlies aan één oor, oorontstekingen of onverklaarde hoofdpijn. Wij onderzoeken in het ziekenhuis verder of er een andere oorzaak is dan gehoorverlies voor het oorsuizen. We maken in eerste instantie hiervoor een gehoortest en wanneer deze ongebruikelijke zaken laat zien of er andere verdachte klachten zijn is soms verder onderzoek nodig.’

Wat kan je er zelf aan doen?  
‘Bij objectieve tinnitus is het soms mogelijk afhankelijk van de oorzaak deze te behandelen. In het geval van subjectieve tinnitus worden vaak alleen de symptomen behandeld. Zelf kan je zorgen dat de tinnitus wordt gedempt door ander geluid uit de omgeving (sound enrichment). Overdag een radio aanzetten of in de slaapkamer een zacht geluid van een ventilator kan soms al een groot verschil maken. De meeste klachten hebben mensen dan ook vaak juist in een stille omgeving. Daarnaast is gehoorverlies vanaf ons dertigste levensjaar al een normaal verschijnsel, met name in de hoge tonen. Behandeling van dit gehoorverlies kan ook de klachten van de tinnitus verminderen. Daarnaast zijn er ‘tinnitusmaskeerders’ verkrijgbaar. Deze lijken op hoorapparaten en maken zelf een ‘maskerend geluid’. Sommige mensen hebben hier baat bij. Voor veel mensen geldt dat ze er mee moeten leren omgaan. Vaak ervaren mensen het geluid in de loop van tijd als minder hinderlijk. Ons zenuwstelsel is in staat om zich geweldig te focussen, dit kan de tinnitus juist erg hinderlijk maken en vergroten. Het helpt de meeste mensen met name om de focus van de tinnitus te verleggen naar andere activiteiten zoals sporten, ontspanning of naar muziek te luisteren.’