Ontlastingsverlies

Wat is…

Ontlasting verlies, ook wel fecale incontinentie of ontlastingsincontinentie genoemd, is het ongewild verlies van ontlasting of het laten van winden op een voor de patiënt ongewenste tijd en plaats. Verlies van dunne of vaste ontlasting komt bij 6% van de volwassen vrouwen voor. Het zijn klachten die vaker voorkomen naarmate de leeftijd stijgt bij vrouwen en de kwaliteit van leven sterk vermindert.

Symptomen

Vrouwen hebben het gevoel dat zij bij aandrang nauwelijks de ontlasting kunnen ophouden en dat zij moeten rennen om tijdig het toilet te bereiken. Daarnaast verliezen sommige vrouwen ontlasting zonder dat zij aandrang voelen. Vrouwen met deze klachten vinden het ook vaak moeilijk om winden op te houden. Deze klachten kunnen samenhangen met afwijkingen en slecht functioneren van de bekkenbodem.

Oorzaken

De oorzaak van ontlasting verlies kan een slecht functionerende sluitspier zijn, maar ook een weinig gevoelige endeldarm en/of een darmverzakking. Hieronder een kort overzicht van mogelijke oorzaken:

Verzwakte bekkenbodemspieren

Een bekkenbodemspier die verzwakt is, kan een oorzaak zijn van ongewenst ontlasting verlies. Deze spierverzwakking treedt vooral op latere leeftijd op. Ontlasting verlies ontstaat dan doordat de spieren verzwakken en de organen in de bekkenbodem onvoldoende steun bieden.

Beschadiging van de sluitspier

Een beschadiging van de sluitspier van de anus kan ongewenst ontlasting verlies bij vrouwen veroorzaken. Bij vrouwen kan deze schade ontstaan tijdens een bevalling en dan vooral een bevalling waarbij een verlostang is gebruikt. Daarnaast kan er ook een beschadiging aan de sluitspier ontstaan tijdens operaties aan anus of endeldarm zoals bij de verwijdering van aambeien of het herstellen van een fissuur van de anus.

Schade aan het zenuwstelsel

Een beschadiging aan de zenuwen die de anale spieren aansturen of die het gevoel van aandrang (voor ontlasting) regelen kan een mogelijke oorzaak zijn van ongewenst ontlasting verlies. Zenuwletsel kan bijvoorbeeld optreden door een bevalling, door ernstig of langdurig persen tijdens het ontlasten, door suikerziekte (diabetes mellitus), ziektes van het ruggenmerg of Multiple Sclerose.

Verminderde elasticiteit van de endeldarm

Een verminderde elasticiteit van de endeldarm kan de tijd verkorten die vrouwen krijgen om het ontlasten uit te stellen bij aandrang. Soms is dit maar een minuut en dan lukt het vaak niet om het toilet op tijd te bereiken. Deze verminderde elasticiteit kan er ook voor zorgen dat ongewenst ontlasting verlies optreedt na bijvoorbeeld een operatie of bestraling.