Sterftecijfers

Ieder ziekenhuis in Nederland is vanaf 1 maart 2014 verplicht om op hun website te melden hoeveel patiënten in het ziekenhuis zijn overleden, zo ook het Beatrixziekenhuis. Het gaat om zowel de gemiddelde sterftecijfers (Hospital Standardized Mortality Rate) als de cijfers per diagnosegroep (Standardized Mortality Rate). Omdat de cijfers lastig te interpreteren zijn, geven we u hierover graag meer uitleg.

Wat is de Hospital Standardised Mortality Ratio (HSMR)?

De Hospital Standardised Mortality Ratio (HSMR) is de verhouding tussen het werkelijke en het 'verwachte' aantal sterfgevallen in een ziekenhuis, vermenigvuldigd met 100. Met 'verwachte sterfte' wordt bedoeld: de sterfte die op grond van het patiëntenprofiel kan worden verwacht. Een HSMR van 100 betekent dat de werkelijke sterfte gelijk is aan de verwachte sterfte. De HSMR wordt bepaald op basis van 157 diagnosegroepen. Dit betekent dat niet alle gevallen van overlijden meegerekend worden voor de HSMR.

Bij de berekening van de HSMR wordt rekening gehouden met kenmerken van de patiënt en de opname die van invloed zijn op de sterftekans van de patiënt, maar niets te maken hebben met de kwaliteit van zorg. Zoals leeftijd, geslacht, sociaaleconomische status, ernst van de ziekte, spoed of geplande opname, andere ziektes waar de patiënt niet voor is opgenomen maar wel aan lijdt (comorbiditeit), de verblijfplaats van de patiënt voorafgaande aan de ziekenhuisopname (ander ziekenhuis, verpleeghuis, thuis, etc) en de kalendermaand.

Om de Nederlandse ziekenhuizen met elkaar te kunnen vergelijken worden statistische methoden gebruikt. De HSMR waarden van de ziekenhuizen worden vergeleken met het gemiddelde HSMR van 100. Soms kan een afwijkende HSMR aan het toeval liggen en dus geen reëel beeld geven van de sterfte in een ziekenhuis. Om toeval uit te sluiten is een 95%-betrouwbaarheidsinterval afgesproken. Voor 2018 is deze 81-108. De landelijk gemiddelde HSMR is 100; als dit getal in het betrouwbaarheidsinterval valt, dan wijkt de HSMR van het ziekenhuis niet statistisch significant af van het landelijk gemiddelde.

HSMR Beatrixziekenhuis

De HSMR van het Beatrixziekenhuis was in 2018 94. De kans op overlijden in het Beatrixziekenhuis wijkt niet af van wat men van alle Nederlandse ziekenhuizen gemiddeld kan verwachten.

Wat is de Standardised Mortality Ratio (SMR)?

De Standardised Mortality Ratio (SMR) is vergelijkbaar met de HSMR, alleen dan per diagnosegroep. De SMR geeft de verhouding aan van de werkelijke (waargenomen) sterfte in een ziekenhuis en de verwachte sterfte voor een bepaalde diagnosegroep. Ook voor de SMR geldt dat het werkelijke sterftecijfer wordt gecorrigeerd voor patiënt- en locatiefactoren, die van invloed zijn op de sterftekans van de patiënt, maar niets te maken hebben met de kwaliteit van zorg.

Overzicht HSMR en SMR

In onderstaand schema vindt u de HSMR en een overzicht van de SMR voor de 157 diagnosegroepen. Wanneer zowel de ondergrens van het betrouwbaarheidsinterval als de bovengrens van het betrouwbaarheidsinterval boven de 100 liggen, wijkt het Beatrixziekenhuis af van het landelijk gemiddelde.

Verder verbeteren

De HSMR en de SMR zijn indicatoren die vooral nuttig zijn voor interne signalering en gebruik in de ziekenhuizen zelf. In het Beatrixziekenhuis is veel aandacht voor het voorkomen van vermijdbare schade en sterfte. Elk sterfgeval wordt in de vakgroep van medisch specialisten geëvalueerd.

Wanneer een sterftecijfer significant afwijkt van het landelijk gemiddelde, wordt de necrologiecommissie ingeschakeld. Deze commissie bestaat uit medisch specialisten van zeven disciplines. De dossiers van alle overleden patiënten worden geëvalueerd. Als er onduidelijkheid is over de oorzaak van overlijden, wordt de casus onderzocht en besproken in de commissie. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt een klinisch pathologische conferentie georganiseerd voor alle vakgroepen, arts-assistenten en co-assistenten. Deze conferenties vinden vier keer per jaar plaats. Daarbij worden de casus besproken, waarbij de conclusies en aanbevelingen direct worden gebruikt voor verbeteringen.

Voor een uitgebreide uitleg over sterftecijfers verwijzen we u naar: www.consumentenbond.nl/sterftecijfersziekenhuizen.