Actief volgen bij prostaatkanker (Active surveillance)

De behandeling

Bij u is onlangs de diagnose prostaatkanker gesteld. De uroloog heeft er in overleg met u voor gekozen om de prostaatkanker 'waakzaam te volgen'. De behandeling 'actief volgen' of 'waakzaam wachten' betekent dat het verloop van de ziekte nauwkeurig gevolgd wordt met regelmatige controleonderzoeken.

Prostaatkanker

Van prostaatkanker is bekend dat het een langzaam groeiende kanker is. Bij 30% van de mannen blijkt de tumor zelfs helemaal niet of nauwelijks te groeien en ook geen klachten te veroorzaken. Het is daarom niet altijd zinvol om iedereen met prostaatkanker direct actief te behandelen.

Tijdens de behandeling

De keuze voor 'actief volgen' heeft te maken met het stadium van de ziekte. Er zijn wel kankercellen in de prostaat gevonden, maar de tumor is nog zo klein dat er geen afwijkingen gevoeld kunnen worden bij inwendig onderzoek. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat veel patiënten voor niets behandeld worden in dit stadium.

'Actief volgen' is niet hetzelfde als nietsdoen. U komt het eerste jaar 1x in de 3 maanden op controle bij de uroloog. Deze controle bestaat uit een rectaal onderzoek, waarbij de arts met zijn vinger via de endeldarm (anus) voelt of de prostaat een afwijking vertoont. Uw bloed wordt onderzocht op de zogenaamde PSA-waarde (PSA = Prostaat Specifiek Antigeen). PSA is een eiwit dat alleen in de prostaat wordt gemaakt. Normaal gesproken komt deze stof in kleine hoeveelheden voor in uw bloed (een waarde van 0 tot 4). Een verhoogde PSA kan iets zeggen over hoe actief de kanker is. Na één, drie en zeven jaar worden er nogmaals prostaatbiopten genomen. Door deze intensieve controle kan er op tijd gestart worden met een behandeling, als dit nodig is. De kans op een te late behandeling is op deze manier minimaal.

Een hoge leeftijd en/of de aanwezigheid van andere ernstige ziekten kan ook een overweging zijn om de prostaatkanker goed te volgen. We spreken dan van 'waakzaam wachten'.
Als u plasklachten of botpijnen krijgt, moet u niet wachten tot de controle, maar eerder contact opnemen met de uroloog.

'Waakzaam wachten' heeft voordelen:

  • u wordt niet geconfronteerd met bijwerkingen van behandelingen;
  • behandelmogelijkheden worden achter de hand gehouden voor het moment dat het echt nodig is;
  • als er aanwijzingen zijn dat de tumor groeit, kunt u alsnog een actieve behandeling krijgen.

'Actief volgen' of  'waakzaam wachten' kan ook moeilijk zijn. Het is een natuurlijke reactie van de mens om ‘iets’ te willen doen tegen kanker. Dit kan spanning, onzekerheid en vragen bij u en uw omgeving oproepen. De oncologie verpleegkundige van de polikliniek urologie kan u hierin begeleiden.

Contact

Als u na het lezen van deze folder nog vragen heeft, stelt u deze dan aan de arts of verpleegkundige.

U kunt ook contact opnemen met de polikliniek urologie:

  • in Gorinchem: (0183) 64 42 65
  • in Leerdam (Lingepolikliniek): (0345) 61 35 46