Pericarditis

Wat is…

Het pericard of hartzakje is het dubbelvlies rondom het hart dat het hart beschermt tegen infecties uit de directe omgeving en het hart op zijn plaats houdt. Tussen het pericard zit een klein beetje smeervloeistof, waardoor de lagen gemakkelijker langs elkaar kunnen glijden. Pericarditis is een ontsteking van het hartzakje.

Een pericarditis kan gediagnosticeerd worden op grond van de ziektegeschiedenis, een lichamelijk onderzoek, röntgenfoto’s van de borstkast (thoraxfoto), een elektrocardiografie (ECG). Soms is ook bloedonderzoek nodig.

Er bestaan verschillende soorten pericarditis, elk met een eigen oorzaak en behandeling:

Bacteriële pericarditis

  • Oorzaak: bacterieën
  • Behandeling: wordt behandeld met antibiotica

Virale pericarditis

  • Oorzaak: Virus
  • Behandeling: rust en ontstekingsremmers, zoals aspirine

Ideopatische pericarditis

  • Oorzaak: acute onsteking zonder duidelijke oorzaak
  • Behandeling: rust en ontstekingsremmers, zoals aspirine

Acute pericarditis

  • Oorzaak: hartinfarct, open hartoperatie, auto-immuun-ziekte
  • Behandeling: rust en ontstekingsremmers, zoals aspirine.

Symptomen

Patienten met pericarditis ervaren vaak de volgende klachten:

  • felle pijn in de borststreek. Het pericard bevat veel zenuwen. Door de wrijving tussen de vliezen van het ontstoken hartzakje ontstaat een heftige pijn. De pijn neemt toe bij bewegen, inademen of plat liggen;
  • in het begin koorts of een grieperig gevoel;
  • kortademigheid of benauwdheid.

Oorzaken

Een pericarditis kan onstaan:

  • door een infectie (bacterieel of viraal) bijvoorbeeld na griep of verkoudheid;
  • na een open hartoperatie;
  • na een hartinfarct;
  • door een auto-immuun-ziekte (bijvoorbeeld SLE en reumatoïde artritis);
  • onbekend.

Complicaties

Bij Pericarditis kan sprake zijn van complicaties:

Harttamponade:

Soms hoopt er zich veel vocht op tussen het hart en het pericard, dan kan het nodig zijn om een pericardpunctie te doen. Hierbij wordt van buitenaf met een holle naald in het pericard geprikt. Het vocht wordt dan opgezogen.

Percarditis contructieva:

Het pericard verdikt en wordt stug. De oorzaak van deze verdikking is een bacteriële of virale infectie. De verdikking kan ook optreden na open hartoperatie. De behandeling bestaat uit een operatie waarbij een deel van het pericard wordt verwijderd.

Tot slot

Als u na het lezen van deze informatie over pericarditis nog vragen hebt, dan kunt u die aan uw arts of verpleegkundige stellen.