Fototherapie thuis met de bilicocoon

Uw baby wordt of gaat behandeld worden met fototherapie vanwege geel zien. Samen met de kinderarts heeft u besloten dat uw baby thuis (verder) behandeld wordt. Deze informatie vertelt u wat u moet weten over fototherapie thuis, zodat de behandeling goed verloopt.

Wanneer is fototherapie nodig?

Veel baby’s krijgen in de eerste week na de geboorte in meer of mindere mate een gele kleur. Dit noemen we icterus. In de baarmoeder heeft een baby meer rode bloedcellen. Na de geboorte breekt het lichaam het overschot aan bloedcellen af. Daarbij ontstaat een stofje dat bilirubine heet. Dit noemen we meestal ‘bili’.

De lever zet de stof bilirubine om tot een stof die via de ontlasting en urine wordt uitgescheiden. De lever moet bij pasgeboren baby’s nog verder rijpen. Als uw baby geel gaat zien, betekent dit dat de lever niet alle afvalstoffen kan kwijtraken. De bilirubine hoopt zich dan op in de organen en de huid. Ook het oogwit kan geel zien. Door een hoog bilirubinegehalte kan uw baby suf zijn en weinig zin hebben om te drinken.

De bilirubinewaarde kan bepaald worden in het bloed. De bloedafname gebeurt door een prik in de hiel. Een hoge bilirubinewaarde hoeft niet gevaarlijk te zijn, zolang het binnen bepaalde grenzen blijft. De arts beoordeelt de bilirubinewaarden en bepaalt hiermee de start, de duur en het stoppen van de fototherapie. Soms is het opnieuw starten van fototherapie nodig.

Mogelijke oorzaken van Icterus

• Vroeggeboorte. Als baby’s te vroeg geboren worden, zijn de organen nog niet voldoende ontwikkeld. De baby’s zien vaak langer geel en het bilirubinegehalte in het bloed bij hen is vaak hoger dan bij op tijd geboren baby’s.

• Een grote bloeduitstorting. Deze kan ontstaan na bijvoorbeeld een vacuümextractie. (Dit is een bevalling via de vagina, waarbij de geboorte van de baby ondersteunt wordt met een vacuümcup.) Door een bloeduitstorting zijn er meer rode bloedcellen die afgebroken worden.

• Verschil in bloedgroep en rhesusfactor tussen moeder en kind. Antistoffen van de moeder breken de rode bloedcellen van de baby af. Niet bij ieder verschil in bloedgroep worden antistoffen aangemaakt.

• Infectie. Bij een infectie moet de lever harder werken, waardoor er minder mogelijkheid is om de bilirubine uit te scheiden.

Wat is fototherapie?

Fototherapie wordt gegeven met een speciaal daarvoor ontwikkelde lamp en/of blanket/bilicocoon®. In de thuissituatie wordt alleen de bilicocoon® ingezet.

Het licht van de lamp zorgt ervoor dat de bilirubine omgezet wordt in een stof die uitgeplast wordt of met de ontlasting het lichaam verlaat. Om zoveel mogelijk bilirubine af te breken is het belangrijk dat uw baby zo bloot mogelijk in een wieg, warmtebed of couveuse ligt. Tijdens de fototherapie moet uw baby een zo klein mogelijke luier om (luier maat 0).

Fototherapie is voor uw baby niet schadelijk of gevaarlijk. Met momenten kan uw baby wel wat onrustig zijn. Een hand op het hoofdje leggen of tegen uw baby praten kan helpen.

Tijdens de fototherapie kan de huid van uw baby rood en/of vlekkerig worden. Dat is normaal en verdwijnt na het stoppen van de fototherapie. Door de versnelde afbraak van de bilirubine kan uw baby tijdelijk dunnere ontlasting krijgen.

Fototherapie thuis

Uw baby gaat thuis fototherapie krijgen met de bilicocoon®. De bilicocoon® maakt het mogelijk dat u als gezin bij elkaar kunt blijven en uw baby in zijn eigen omgeving behandeld kan worden. De dagelijkse verzorging en voedingen kunnen gewoon doorgaan.

De bilicocoon® is een dubbel matras om het lichaam van uw baby heen. Het matras geeft blauw licht af en is aangesloten op een klein apparaat. Via glasvezel gaat het licht van het apparaat naar het matras. Het blauwe licht zorg voor een snellere afbraak van het gele stofje bilirubine.

Wordt er alleen gebruikgemaakt van de bilicocoon®? Dan is bescherming van de ogen niet nodig.

Installatie van de bilicocoon® thuis

Ophalen bilicocoon®

Bij het ophalen van de bilicocoon® in het ziekenhuis krijgt u uitleg over de bilicocoon®. Ook tekent u een gebruikersovereenkomst. Hierin staat vermeld dat u als gebruiker uw WA-verzekering informeert of schade aan de bilicocoon® dekkend is in de thuissituatie.

Bij thuiskomst

• Als u vanuit het ziekenhuis thuis komt met uw baby, legt u de bilicocoon® in het ledikant of wiegje van uw baby.
• Zorg ervoor dat er geen knik in de glasvezelkabel komt en steek de stekker in het stopcontact.
• Kijk of de goede kant van de bilicocoon® onder ligt waar uw baby op komt te liggen.
• Temperatuur uw baby voordat u de bilicocoon® gaat gebruiken. Zo kunt u daarna zien of uw baby het te warm of koud heeft tijdens het gebruik van de bilicocoon®.
• Volg de gebruiksaanwijzing om uw baby in de bilicocoon® te leggen.
• Daarna kunt u uw baby en de bilicocoon® toedekken met een laken en/of deken.

Waar moet u thuis op letten? 

De bilicocoon® is aangesloten op een klok. Deze klok wordt op 99 uren gezet op het moment dat u naar huis gaat. Zodra de klok is afgelopen, gaat de lamp van de bilicocoon® uit. Het is belangrijk dat u in de gaten houdt of de lamp nog brandt. In het ziekenhuis krijgt u instructies over hoe u de klok weer op 99 uren kunt zetten. Daarnaast moet u er ook op letten dat de glasvezelkabel niet losgekoppeld wordt van het apparaat. Als dat wel gebeurt, kunnen de onderdelen warm zijn. 

Tijdens de behandeling 

Uw baby mag alleen een luier aanhouden, voorkeur heeft luier maat 0. Op die manier komt er zoveel mogelijk huid in contact met het blauwe licht. Het is belangrijk dat u zelf zo min mogelijk in het licht kijkt. 

Temperatuur

Meet de temperatuur van uw baby iedere drie uur. Meestal is een kruik niet nodig, want we zien vaak dat baby’s het warm hebben in de bilicocoon®. Uw baby kan daardoor een beetje transpireren of warmte uitslag krijgen. In dat geval kunt u de zijkant van de bilicocoon® openen, zodat uw baby kan afkoelen. Het is dan niet nodig om uw baby in de bilicocoon® toe te dekken met een deken. De bilicocoon® of alleen een laken is dan voldoende. De kraamhulp kan u helpen om thuis de temperatuur te reguleren. Wanneer uw baby de behandeling middels de bilicocoon® krijgt is het niet nodig dat de ogen beschermd worden.

Bij een temperatuur van 38 graden, nadat de zijkant van de bilicocoon® open is gedaan, dient u contact op te nemen met de behandelend arts. Als de zijkanten open gaan hoeft uw baby ook geen brilletje op.

Verzorging

Gebruik tijdens de hele behandeling met de bilicocoon® geen vette producten zoals vaseline, wasgel, bodylotion of olie. De lampen kunnen dan de huid verbranden en irriteren. Gebruik tijdens het bad alleen water.

Hoe onderhoudt u de bilicocoon®? 

Verschoon uw baby indien mogelijk niet op de bilicocoon®. Als de bilicocoon® toch vies is, kunt u dit afnemen met een vochtige doek. U kunt de hoes van de bilicocoon® ook verschonen als dit nodig is. U krijgt 1 extra hoes mee naar huis. U kunt meer hoezen ophalen in het ziekenhuis. 

De voeding

Tijdens de fototherapie krijgt uw baby meestal meer voeding. Dit is nodig omdat:

• Extra vocht de uitscheiding versnelt van de bilirubine met de urine en ontlasting.

Door de LED-verlichting van de bilicocoon® is extra voeding meestal niet nodig, maar de arts of verpleegkundige beoordeelt per baby of dit toch nodig is.

U kunt uw baby borst/flesvoeding blijven geven. Als u niet voldoende borstvoeding heeft en/of geeft kan dit aangevuld worden met afgekolfde voeding of flesvoeding.

Afhankelijk van de intake wordt er samen met u bekeken wat op dat moment passend is.

Controle bilirubine

Wanneer uw baby thuis fototherapie krijgt, neemt de verloskundige volgens afspraak met de kinderarts bloed af uit de hiel. Zo houden we de hoeveelheid bilirubine in het bloed in de gaten. U als ouder/ verzorger brengt het bloed naar het ziekenhuis waar de hoogte van het bilirubinegehalte bepaald wordt in het laboratorium. Het bloed kan worden afgegeven bij de balie bloedafname van het Beatrixziekenhuis, afdeling 2 Noord. Dit kan van maandag t/m vrijdag tussen 7.30-17.00 bij het afname laboratorium (Beatrixziekenhuis, Gorinchem) en ’s avonds en/of zon-feestdagen mag dit afgegeven worden bij het Secretariaat B2, laboratorium, 2de verdieping (bel Result laboratorium).

Het kan zijn dat er na het stoppen van de fototherapie behandeling, nogmaals bloed wordt afgenomen. Dit is om te bepalen of het bilirubinegehalte voldoende laag blijft (zonder fototherapie).

Hoe lang moet mijn baby in de bilicocoon®?

Het is belangrijk dat uw baby zo veel mogelijk uur per dag in de bilicocoon® ligt. Dus ook ’s nachts of wanneer u uw baby voedt. Uw baby mag af en toe wel uit de bilicocoon®, bijvoorbeeld om in bad te gaan en voor een schone luier.

Duur van de behandeling

De arts bepaald met de uitslagen van het bilirubinegehalte wanneer de fototherapie gestopt mag worden. Hiervan wordt u op de hoogte gesteld door de eerstelijns verloskundige.

De arts besluit wanneer de behandeling definitief gestopt mag worden. U heeft de bilicocoon® in bruikleen en deze moet binnen 24 uur na het stoppen van de behandeling terug naar het ziekenhuis. Een andere baby kan er dan gebruik van maken. U levert de bilicocoon® in op de kinderafdeling, 5 Oost van het geboortecentrum. 

Bijwerkingen

Door de fototherapie kan uw baby een lichtere verkleuring van de huid krijgen. Dit is normaal. Het ontstaat doordat op deze plek de bilirubine sneller uit de huid verdwijnt door het matrasje. Na afloop van de fototherapie verdwijnt de gele verkleuring langzaam helemaal uit de huid. 

De stof bilirubine wordt in de lever omgezet tot een stof die via de ontlasting en urine kan worden uitgescheiden. Als u de baby verschoont in aanwezigheid van het blauwe licht kan dit zorgen voor verkleuring van de uitscheiding.

Vragen

Als u nog vragen heeft na het lezen van deze informatie of tijdens de behandeling met de bilicocoon® thuis, stel deze dan gerust. U kunt hiervoor dag en nacht terecht bij de verpleegkundige van de kinderafdeling, 5 Oost van het Beatrixziekenhuis in Gorinchem.

• Telefoonnummer Kinderafdeling: 0183-644465