Trommelvliesbuisjes plaatsen

De behandeling

Vaak treedt binnen enkele weken tot maanden spontaan genezing op zonder dat blijvende schade ontstaat. Indien de afwijking echter langer blijft bestaan of veelvuldig aanleiding geeft tot oorontstekingen, hinderlijk gehoorverlies en/of langdurige klachten van afwijkend gedrag, kan een tijdelijke beluchting van het middenoor via een trommelvliesbuisje zinvol zijn. Een trommelvliesbuisje heeft als doel een open verbinding te bewerkstelligen tussen middenoor en uitwendige gehoorgang opdat via het buisje lucht in het middenoor komt.

Wat is een trommelvliesbuisje?

Een trommelvliesbuisje is een buisje, meestal gemaakt van kunststof, met de grootte van een 'halve luciferkop'. De doorsnede is ongeveer 1,5 mm en de lengte varieert van 3 mm tot 12 mm. Er zijn verschillende typen, die in vorm, afmeting en kleur kunnen variëren. Een veel gebruikt type is afgebeeld in figuur 2.

Figuur 2

Hoe wordt een trommelvliesbuisje geplaatst?

Onder algehele verdoving (jonge kinderen) of plaatselijke verdoving (volwassenen) wordt er een kleine snede (3mm) gemaakt in het trommelvlies. Dit geschiedt met behulp van microchirurgische technieken. Indien algehele verdoving wordt toegepast dient de patiënt tevoren nuchter te zijn. De ingreep is kortdurend en vindt in het algemeen poliklinisch of in dagbehandeling plaats. Nadat zonodig het vocht uit het middenoor is gezogen, wordt het buisje als een boordenknoopje in het sneetje van het trommelvlies geplaatst; het ene uiteinde steekt in het middenoor terwijl het andere uiteinde zich in de gehoorgang bevindt (zie figuur 3).

Oorpijn na de ingreep is niet gebruikelijk, pijnstilling is dan ook zelden nodig.

Direct na de behandeling zijn de meeste klachten verdwenen. De eerste dagen na de ingreep kan er soms nog wat vocht uit de gehoorgang komen. Men kan beter geen watje of gaasje in het oor dragen. Dit belemmert een goede beluchting van de gehoorgang en het middenoor en kan daardoor de genezing vertragen.

Figuur 3. A: uitwendige gehoorgang B: trommelvliesbuisje C: middenoor D: gehoorbeentjes E: buis van Eustachius

Voor de behandeling

Voorbereiding

Wanneer uw kind moet worden opgenomen in het ziekenhuis, is het van belang dat het weet wat er gaat gebeuren. Wat u aan uw kind vertelt, hangt natuurlijk af van de leeftijd. Door voor te lezen, te tekenen en te spelen over het ziekenhuis, kan wat u vertelt duidelijker worden.

U kunt uw kind vertellen:

  • waarom het naar het ziekenhuis moet;
  • dat het verblijf in het ziekenhuis nodig is om beter te worden (en nooit als straf bedoeld is);
  • dat er meer kinderen zijn én
  • dat een van de ouders of verzorgers in het ziekenhuis blijft (dit geldt niet voor broertjes, zusjes en andere kinderen).

Maak het kind ook duidelijk dat het ziekenhuis anders is dan thuis:

  • de bedden zijn hoger en je kunt er mee rijden;
  • er zijn verpleegkundigen die je helpen

Ter voorbereiding op de ingreep kunt u uw kind zeggen dat:

  • je geen sieraden (oorbellen, ringen) mag dragen;
  • lange haren in een paardenstaart gebonden moeten worden;
  • je misschien een zetpil krijgt (dit hangt van de ingreep af);
  • je met je bed naar de operatiekamer wordt gereden;
  • papa of mama een jas, een muts en sloffen aankrijgt;
  • papa of mama mee mag totdat je slaapt;
  • je in een kapje moet blazen en dan in slaap valt.
  • als je weer goed waker bent, je na een paar uur naar huis mag.

Wat neemt u mee

  • oude pyjama
  • voor reserve: twee ouder T-shirts
  • ziekenfonds- of verzekeringspapieren
  • patiëntenpas medicijnen die uw kind thuis gebruikt
  • lievelingsspeelgoed

Er is geen alternatief om de functie van de buis van Eustachius te verbeteren.

Er bestaat een nauw verband tussen bovenste luchtweginfecties zoals neusverkoudheid en een niet goed functionerende buis van Eustachius. Voordat een trommelvliesbuisje geplaatst wordt dienen andere oorzaken voor terugkerende bovenste luchtweginfecties zoals een vergrote neusamandel en/of een ontsteking van de neusholte en neusbijholten uitgesloten of behandeld te worden.

De aandoening kan, alhoewel duidelijk minder frequent, ook op volwassen leeftijd voorkomen.

Aankomst en opname
Om 7.15 uur wordt uw kind verwacht op de afdeling dagverpleging (D1). Deze afdeling is het gemakkelijkst te bereiken via de hoofdingang van het ziekenhuis. U kunt zich melden bij de balie van de dagverpleging.

Op de afdeling dagverpleging vangt een verpleegkundige u op. U kunt helpen bij het uitkleden van uw kind. Verzorg alleen uw eigen kind, ook al is bij een ander kind geen vader of moeder.

Samen met de verpleegkundige brengt u uw kind naar de operatiekamer van de polikliniek. Vooraf krijgt u op de kamer een Ok pak en een muts aan.

Daarna mag u de operatiekamer in, waar uw kind van de anesthesioloog de anesthesie (narcose) krijgt. U kunt erbij blijven totdat uw kind slaapt. Vervolgens wacht u op uw kind in de uitslaapkamer. Daarna gaat u samen naar de zaal van de afdeling dagverpleging. Daar krijgt uw kind wat te drinken.

BELANGRIJK!
Mocht uw kind kort voor de opname in contact komen met een kinder- of infectieziekte, neem dan contact op met het secretariaat van de K.N.O.- artsen, telefoonnummer, (0183) 64 42 37. Het zou namelijk een reden kunnen zijn om de opname even uit te stellen, zowel in het belang van uw kind als in dat van de andere patiëntjes.

Tevens vragen wij u om uw kind bij pijn vanaf een week voor de opnamedatum alleen Paracetamol te geven.

Vanaf 24.00 uur 's nachts voor de ingreep mag uw kind niets meer eten of drinken. Dit kan namelijk problemen geven tijdens de narcose. Indien uw kind medicijnen gebruikt (pillen, pufjes) mag het deze medicijnen op de ochtend van de ingreep wel innemen.

Tijdsduur

Hoe lang moet een trommelvliesbuisje blijven zitten?
Een trommelvliesbuisje blijft enkele maanden tot soms wel enige jaren ter plaatse. Het buisje wordt na die periode spontaan door het trommelvlies naar de gehoorgang toe uitgestoten, waarna het gaatje in het trommelvlies zich, op een enkele uitzondering na, vanzelf sluit.

Bij een groot deel van de kinderen is het plaatsen van een trommelvliesbuisje slechts éénmaal nodig. Bij de overigen moet de procedure meermalen herhaald worden, omdat de functie van de buis van Eustachius nog niet hersteld is. Over het algemeen blijkt dat de functie van de buis van Eustachius na het 7e levensjaar verbetert en het opnieuw plaatsen van buisjes dan niet meer nodig is.

Na de behandeling

U moet voor uw kind 7 dagen na de ingreep een afspraak maken met uw eigen huisarts voor controle. U krijgt eventueel een recept mee voor medicijnen. Uw kind mag op de dag van ontslag weer alles eten en drinken. Dezelfde middag mag uw kind weer naar buiten; de dag erna weer naar school.

Zwemmen, haren wassen en douchen is in het algemeen niet eerder dan na de eerste controle (circa 1 week na de ingreep) toegestaan.

Antwoorden op enkele veel gestelde vragen:
Wat moet je doen als een oor met een trommelvliesbuisje 'loopt'?
Het is niet ongebruikelijk dat er bij patiënten met een trommelvliesbuisje een 'loopoor' ontstaat. Meestal geneest dit loopoor spontaan binnen enkele dagen tot een week. Indien het oor na één week nog niet droog is kunnen oordruppels en/of antibiotica worden voorgeschreven door de huisarts.

Kunnen trommelvliesbuisjes aanleiding geven tot schade op latere leeftijd? Tot op heden zijn er geen aanwijzingen dat kinderen, zelfs indien het meermalen nodig is om een trommelvliesbuisje te plaatsen, blijvende schade daarvan aan trommelvliezen of gehoororgaan ondervinden.

Mag iemand met trommelvliesbuisjes water in de oren krijgen? Een trommelvliesbuisje heeft een dermate kleine doorsnede dat alleen water onder hoge druk of water waarvan de oppervlaktespanning verlaagd is (zeepwater) naar binnen kan dringen. Sommige artsen adviseren wel beschermende maatregelen, zoals het gebruik van vette watten of het dragen van oordoppen. De eerste 7 dagen na het plaatsen van een buisje wordt aangeraden nog niet te gaan zwemmen omdat het trommelvliesbuisje die tijd nodig heeft zich te stabiliseren.

Mag iemand met trommelvliesbuisjes vliegen? Iemand met trommelvliesbuisjes mag gewoon vliegen. Er zullen aanmerkelijk minder klachten bij dalen en stijgen optreden dan gewoonlijk, omdat de buisjes drukveranderingen in het middenoor volgen.

Welke complicaties zijn te verwachten? Het directe risico van het plaatsen van een trommelvliesbuisje is gehoorverlies maar de kans hierop is nagenoeg nihil. Andere complicaties zijn een loopoor (reeds in de folder beschreven) en het niet dichtgroeien van het trommelvlies nadat het buisje is uitgestoten (in 2% van de gevallen). De complicaties van het plaatsen van trommelvliesbuisjes moeten worden afgewogen tegen de gevolgen van het niet-behandelen.

Leefregels na de behandeling

Afspraak
Op de Ok zijn bij uw kind trommelvliesbuisjes geplaats door de KNO arts. De nacontrole wordt door uw eigen huisarts gedaan. De specialist van het Beatrixziekenhuis zorgt ervoor dat uw huisarts op de hoogte is van uw komst. Het is van belang dat u zelf contact opneemt met uw huisartsenpraktijk om een controleafspraak in te plannen. De eerste afspraak moet 1 week na plaatsing van de trommelvliesbuisjes plaatsvinden. Vervolgens spreekt de huisarts met u af, of en wanneer hij uw kind voor een 2e of verdere controle terug wil zien.

Pijnstilling
U mag uw kind Paracetamol (zetpil) geven volgens de aanwijzingen op de verpakking.

Voeding
Voor het eten en drinken geldt geen beperking. Op de dag van de operatie mag uw kind weer gewoon alles eten.

Leefregels

  • Uw kind mag gewoon bewegen en lopen.
  • Uw kind mag direct sporten (m.u.v. sporten waarbij water betrokken is, daarmee dient u 7 dagen te wachten).
  • Uw kind mag direct met het vliegtuig mee.

Dag 0 t/m 7Het oor dient droog gehouden te worden tijdens het douchen. Dit kunt u bijvoorbeeld doen door een kopje over het betreffende oor te plaatsen of watjes met vaseline in het oor te plaat- sen tijdens het douchen.

Na dag 7

  • Het kind mag zonder bescherming van het oor douchen, tenzij het kind een loopoor heeft.
  • Als er sprake is van een loopoor mag uw kind niet zwemmen en moet het oor droog gehouden worden.
  • Tijdens het douchen kan hiervoor bijvoorbeeld een kopje over het oor geplaatst worden of een watje met vaseline in het oor gedaan worden.
  • Wanneer er klachten zijn zoals doofheid of een loopoor, is een tussentijdse controle door de huisarts nodig.
  • Indien uw kind klachtvrij is, mag er na 1 week weer gezwommen worden, uw kind hoeft ook geen zwem-oordoppen te dragen.
  • Indien uw kind na 1 week nog pijn heeft, kunt u uw kind zwemoordoppen laten aanmeten, dit hoeft medisch gezien overigens niet.

Tot slot
Indien u nog klachten/problemen heeft kunt u de eerste 24 uur na het ontslag naar het ziekenhuis bellen.

  • Telefoonnummer Afdeling D1 / dagbehandeling (0183) 64 47 52
  • Telefoonnummer Polikliniek KNO (0183) 64 42 37
  • Na 20.00 uur Spoedeisende hulp (0183) 64 44 11 of (0183) 64 44 12
  • Een verpleegkundige van de dagverpleging belt u de dag na de ingreep op om te vragen hoe het met uw kind gaat. Wordt uw kind op vrijdag geopereerd dan wordt u op zaterdag niet gebeld.
  • Na deze 24 uur kunt u bij vragen of problemen contact opnemen met uw eigen huisarts.

Contact

Het is niet mogelijk om in een voorlichtingsfolder alle details voor elke situatie te beschrijven. Als u nog vragen heeft of u wilt meer informatie, neem dan contact op met uw Keel-Neus-Oorarts. Het secretariaat van de K.N.O.-artsen is bereikbaar onder telefoonnummer (0183) 64 42 37.