Chronische pijn

Acute pijn

Heeft u wel eens uw teen gestoten tegen een tafel? Of in uw vinger gesneden? Dat is acute pijn. Acute pijn is een waarschuwingssignaal van het lichaam. De pijn laat weten dat er iets beschadigd is en dat u moet oppassen. Hoe lang u pijn heeft, hangt af van de situatie.

• Een snee in uw vinger geneest meestal binnen 2 weken.
• Een gebroken been groeit vaak in ongeveer acht weken weer aan elkaar.
• Spierpijn verdwijnt meestal binnen vijf dagen.

Pijn is dus een signaal van het lichaam. De zenuwen sturen boodschappen van de pijnlijke plek naar uw hersenen. Uw hersenen vertellen dan dat u pijn heeft en dat uw lichaam tijd nodig heeft om te herstellen.

De pijn neemt vanzelf af als de wond of beschadiging geneest. Soms komt acute pijn door een breuk, infectie of tumor. Dan is er medische hulp nodig, bijvoorbeeld een operatie of medicijnen. Acute pijn is vaak binnen drie tot zes maanden over.

Chronische pijn

Soms duurt pijn langer dan zes maanden, dit noemen we chronische pijn. Chronische pijn kan ontstaan na een verwonding die al genezen is. De acute pijn verandert dan in chronische pijn. Maar soms lijkt de pijn zomaar te ontstaan, zonder duidelijke reden. De pijn kan ook van plek veranderen, sterker of zwakker worden. Bij chronische pijn ontstaan er veranderingen in het doorgeven van pijnsignalen naar de hersenen. De hersenen blijven pijnsignalen sturen, ook al is er geen schade meer in het lichaam. Daarom vindt een arts vaak geen medische oorzaak.

Wat kan meespelen in chronische pijn?

De rol van emoties

Bij chronische pijn is er niets kapot in het lichaam. Toch voelt u pijn. Hoe kan dat? Emoties spelen hierbij een belangrijke rol. Het lichaam geeft een pijnsignaal door aan de hersenen. Deze pijnsignalen komen in de hersenen aan. Pijn wordt in hetzelfde hersengebied ervaren waar emoties ontstaan en herinneringen (eerdere ervaringen) opgeslagen zijn. Pijn, emoties en herinneringen zijn verbonden met elkaar. Emoties kunnen lichamelijke pijn geven, zoals druk op de borst. En lichamelijke pijn kan emoties oproepen, zoals angst of frustratie.  

Als emoties langdurig worden onderdrukt, kunnen ze leiden tot aanhoudende pijnklachten.

Er zijn verschillende redenen waarom mensen hun emoties niet uiten of voelen:

• Ze hebben niet geleerd om gevoelens te tonen.
• Ze vermijden emoties omdat ze pijnlijk zijn of doen denken aan vervelende herinneringen.
• Ze hebben geleerd dat bepaalde emoties “niet mogen”, zoals boosheid of verdriet.
• Ze willen graag een goed of sterk persoon zijn en vinden dat daar geen negatieve gevoelens bij horen.

Vaak worden boosheid en angst verdrongen, maar ook verdriet, schaamte of schuldgevoel.
Om te herstellen is het belangrijk om deze gevoelens te herkennen en te verwerken.

De rol van conditionering

Soms verbinden de hersenen twee dingen met elkaar die eigenlijk niets met elkaar te maken hebben. U hoort bijvoorbeeld een liedje dat u vroeger vaak luisterde, via de radio of op uw telefoon. Zodra u het hoort, denkt u automatisch aan die tijd of aan de plek waar u toen vaak was. In uw hersenen zijn “het liedje” en “die herinnering” met elkaar verbonden geraakt.
Dat heet conditionering: het koppelen van twee ervaringen aan elkaar. Bij chronische pijn gebeurt dit soms ook. Als u vaak pijn had tijdens het zitten, kunnen uw hersenen “zitten” koppelen aan “pijn”. Oorspronkelijk hadden “zitten” en “pijn” niets met elkaar te maken. Maar door deze koppeling kunt u nu pijn voelen bij het zitten, zelfs als er geen lichamelijke oorzaak meer is.

Hoe omgaan met chronische pijn

Invloed van pijn op emoties

De manier waarop u met pijn omgaat, heeft invloed op hoe heftig u de pijn voelt. Veel mensen met chronische pijn hebben angst dat de pijn nooit meer weggaat.
Ze kunnen ook frustratie of machteloosheid voelen, vooral als er geen duidelijke medische verklaring is. Sommige mensen met chronische pijn vermijden beweging of activiteiten. Ze zijn bang dat de pijn erger wordt als ze iets doen. Toch kan juist het vermijden ervoor zorgen dat de pijn blijft bestaan.

Hoe kunt u dit veranderen?

Het is belangrijk om aandacht te geven aan de emoties die met de pijn te maken hebben. Angst en frustratie houden de pijn vaak in stand. Als uw stemming volledig afhangt van de pijn, blijft de pijn actief in uw hersenen. Als de hersenen nieuwe ervaringen opdoen, kunnen ze de oude verbindingen loslaten en kan de pijn afnemen.

Dit kunt u bereiken door:

• Uw stemming niet te laten bepalen door de pijn.
• Activiteiten in stapjes opbouwen.
• Blijven bewegen binnen uw mogelijkheden.
• Richt u aandacht op iets anders dan pijn. U kunt hierbij denken aan ontspanning (zoals muziek, ademhalingsoefeningen, meditatie) of activiteiten, die u positieve energie geven.

Herstel is mogelijk

Wanneer er geen lichamelijke oorzaak is voor uw pijn, wordt de pijn vaak in stand gehouden door verbindingen in de hersenen. Er zijn dan verbindingen ontstaan tussen emoties, gedachten en pijn. De hersenen zijn flexibel. Ze kunnen oude verbindingen afbreken en nieuwe, gezonde verbindingen maken. Daarom is herstel mogelijk, de pijn kan echt minder worden.

Scan de QR-code voor een YouTube filmpje over pijneducatie:

Heeft u vragen? Neem dan contact op met de polikliniek Pijngeneeskunde. Dit kan van maandag tot en met vrijdag tussen 08.00 uur en 16.30 uur via (0183) 64 46 67. U kunt ook contact zoeken via de BeterDichtbij app.